[SREBRO 0.875] Rosja Sowiecka XX wiek, 1966 - Dwie Łyżeczki z Roślinną Dekoracją Wykonaną Techniką Niello Zastawa Stołowa, Życie Codzienne, Sztućce.

[SREBRO 0,875 – NIELLO – ROSJA SOWIECKA – WIELKI USTIUG – „SIEWIERNAJA CZERN´” – 1966] Dwie srebrne łyżeczki z bogatą dekoracją kwiatową
Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Wielki Ustiug, 1966 rok. Wielkoustiuska Fabryka „Siewiernaja Czern” (ros. Великоустюгская фабрика «Северная чернь»). Srebro próby 875, niello, grawerowanie oraz częściowe złocenie. Komplet dwóch łyżeczek o jednolitej formie i zbliżonej dekoracji.

Waga: 57 g.
Wymiary: 141 mm.

Łyżeczki mają wydłużone, łagodnie rozszerzające się ku zakończeniu trzonki oraz obszerne, owalne czerpaki. Powierzchnie zewnętrzne czerpaków pokrywa rozbudowana dekoracja roślinna wykonana techniką niello. Kompozycje tworzą duże, wielopłatkowe kwiaty przypominające róże lub piwonie, otoczone mniejszymi kwiatami, pąkami, liśćmi i cienkimi, wijącymi się łodygami. Motywy zostały rozmieszczone asymetrycznie, lecz z zachowaniem dekoracyjnej równowagi.

Ciemne niello wypełnia kontury, partie cieniowane oraz drobną kratkę stanowiącą tło ornamentu. Pozostawione w naturalnej barwie srebra płatki i liście wyraźnie odcinają się od czarnego podłoża. Precyzyjne nacięcia tworzą modelunek światłocieniowy, dzięki któremu kwiaty sprawiają wrażenie przestrzennych. Dekorację czerpaków zamyka cienka, biegnąca wzdłuż krawędzi linia.
Trzonki ozdobiono długimi pasami ornamentu roślinnego. Od strony dekorowanych czerpaków motywy gałązek, liści i kwiatów biegną niemal przez całą długość uchwytów, poszerzając się przy zaokrąglonych zakończeniach. Na odwrociach ornament ograniczono do wydłużonych pól umieszczonych w dolnych partiach trzonków. Wnętrza czerpaków są gładkie i złocone; ciepła, złocista powierzchnia kontrastuje z chłodnym srebrem oraz czernią dekoracji.

Na zakończeniach trzonków wybito dwie punce: znak fabryczny „СЧ6” oraz państwową cechę probierczą z literą „М”, pięcioramienną gwiazdą z sierpem i młotem oraz cyfrą „875”. Znak „СЧ6” identyfikuje Wielkoustiuską Fabrykę „Siewiernaja Czern´” i datuje wyroby na około 1966 rok. Odpowiadające mu oznaczenie zostało odnotowane w katalogach rosyjskich punc złotniczych jako znak tej wytwórni używany właśnie w 1966 roku. Litera „М” w państwowej puncy wskazuje na moskiewską inspekcję probierczą, natomiast liczba „875” określa zawartość 875 części srebra w 1000 częściach stopu.

Niello, nazywane po polsku również czernią, jest dawną techniką zdobienia metalu. Wyryte w srebrze zagłębienia wypełniano ciemną mieszaniną siarczków metali, po czym powierzchnię podgrzewano, szlifowano i polerowano. Powstawał w ten sposób trwały, głęboko czarny rysunek silnie kontrastujący ze srebrnym albo złoconym podłożem.

Wielki Ustiug od XVII wieku należał do najważniejszych rosyjskich ośrodków złotnictwa specjalizujących się w dekoracji czernią. W XX wieku miejscowe tradycje kontynuowała fabryka „Siewiernaja Czern´”, wytwarzająca srebrną biżuterię, naczynia i sztućce pokrywane precyzyjnym ornamentem niellowym. Zakład działa nadal i pozostaje związany z historycznym ośrodkiem złotniczym w Wielkim Ustiugu.
Komplet stanowi reprezentatywny przykład powojennego radzieckiego złotnictwa artystycznego, łączącego tradycyjną technikę czerni wielkoustiuskiej z dekoracyjną stylistyką drugiej połowy XX wieku. Identyczne oznaczenie „СЧ6” oraz analogiczne połączenie srebra próby 875, niella i złocenia występują na wyrobach fabryki datowanych na 1966 rok.

Stan zachowania: jak na zdjęciach.