XXw/Polska: Polski Hełm Straży Ogniowej (Oznaka: Ochotnicza Straż Pożarna)/Śląsk/Galicja

Polskie hełmy strażackie z przełomu XIX i XX wieku.
W drugiej połowie XIX wieku na terenie wszystkich trzech zaborów dynamicznie rozwijały się polskie straże ogniowe. Podstawowym celem istnienia tych organizacji była z jednej strony walka z pożarami, z drugiej zaś były one nośnikami polskich idei obywatelskich i patriotycznych. Tworzone najczęściej przez przedstawicieli lokalnych polskich, wyposażone w własne umundurowanie, sztandary, regulaminy i komendy były były jakąś namiastką polskich służby mundurowych, budząc także oczywiste skojarzenia z oddziałami wojskowym. Tendencja ta najbardziej uwidoczniła się w stosunkowo liberalnym zaborze austriackim, gdzie w roku 1902 zezwolono na używanie przez polskie straże ogniowe oznaki w postaci “sokoła” z literami “SO”(“Straż Ogniowa”) na piersi. Wśród polskich poddanych Franciszka Józefa nie było tajemnicą że strażacki “sokół” jest nim tylko z nazwy dla ominięcia przepisów, a naprawdę jest formą polskiego orła. Co ciekawe, oznaka ta po roku 1918 została w niezmienionej formie zachowana. Na potrzeby polskich straży ogniowych rozpoczęto na terenach trzech zaborów produkcję hełmów według wzorów przyjętych w danym państwie zaborczym. Po odzyskaniu Niepodległości w roku 1918 te pozostałe po zaborach nakrycia głowy pozostały nadal w użyciu, wyposażone często w nowe, polskie oznaki. Aż do lat 30-tych kontynuowano także na terenie Polski produkcję hełmów “starego typu” w wielu różnorodnych odmianach. W latach 30-tych pojawiła się potrzeba modernizacji polskich straży pożarnych i ujednolicenia wyglądu strażaków, która skutkowała stopniowym wprowadzaniem hełmów nowego typu, produkowanych w Hucie Ludwików. W praktyce jednak do 1939 roku, a nawet jeszcze po zakończeniu II wojny światowej w wielu jednostkach straży pożarnej nadal używano hełmów starego wzoru.
Oferowany egzemplarz to hełm “starego typu”, bardzo ciekawy egzemplarz wykonany według wzorów używanych przez straże ogniowe austriackie i niemieckie. Z przodu hełmu efektowna oznaka: kartusz z polskim orłem, otoczony wężem strażackim, umieszczony na tle drabiny i skrzyżowanych toporów. Pod orłem napis: “OCHOTNICZA STRAŻ POŻARNA”. Bardzo wczesny typ orła sugeruje że hełm mógł zostać wyprodukowany około roku 1918-1921. Egzemplarz pozyskany z ternu Śląska. Wymiary: 20 x 25,7 x 18,5 cm. Stan zachowania obiektu ukazany na załączonych zdjęciach.